{"id":3388,"date":"2026-09-28T10:21:47","date_gmt":"2026-09-28T10:21:47","guid":{"rendered":"https:\/\/ireser.it\/?p=3388"},"modified":"2026-09-28T11:57:14","modified_gmt":"2026-09-28T11:57:14","slug":"la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/","title":{"rendered":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva"},"content":{"rendered":"\n<p>Seminario online e in presenza organizzato dalla Fondazione Marco Biagi<\/p>\n\n\n\n<p>30 settembre 2026<\/p>\n\n\n\n<p><em>Introduce e coordina<\/em><br><strong>Edoardo Ales<\/strong> Professore di Diritto del Lavoro, Univ. Napoli \u201cParthenope\u201d e membro del<br>Comitato Scientifico della Fondazione Marco Biagi<br><\/p>\n\n\n\n<p><em>Matteo Corti: un ricordo<\/em><br><strong>Vincenzo Ferrante<\/strong> Professore di Diritto del Lavoro, Univ. Cattolica del Sacro Cuore<br><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cLa partecipazione dei lavoratori alla gestione, al capitale e agli utili delle imprese.<br>Commento alla Legge 15 maggio 2025, n. 76\u201d<\/em><br><strong>Anna Alaimo<\/strong> Professoressa di Diritto del Lavoro, Univ. degli Studi di Catania e curatrice del<br>volume<br><\/p>\n\n\n\n<p><em>Il Dialogo<\/em><br><strong>Davide Dazzi<\/strong> Ricercatore, Istituto Ricerche Economiche Sociali Emilia-Romagna<br><strong>Fausta Guarriello<\/strong> Professoressa di Diritto del Lavoro, Univ. degli Studi \u201cG. D\u2019Annunzio\u201d di<br>Chieti-Pescara<br><strong>Marco Moscatti <\/strong>Presidente, Giovani Imprenditori Confindustria Emilia<br><strong>Rosamaria Papaleo<\/strong> Segretaria Generale, CISL Emilia Centrale<br><strong>Adalberto Perulli<\/strong> Professore di Diritto del Lavoro, Univ. Ca\u2019 Foscari Venezia<br><strong>Iacopo Senatori<\/strong> Professore di Diritto del Lavoro, Univ. di Modena e Reggio Emilia, Comitato<br>scientifico Fondazione Marco Biagi<br><strong>Alberto Zanetti<\/strong> Responsabile per la formazione su delega del coordinatore della UIL della<br>provincia di Modena<br><\/p>\n\n\n\n<p><em>Conclusioni<\/em><br><strong>Tiziano Treu<\/strong> Professore Emerito, Univ. Cattolica del Sacro Cuore sede di Milano e membro del<br>Comitato Scientifico della Fondazione Marco Biagi<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/FMB_Locandina_30set2026-3.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Incorporamento di FMB_Locandina_30set2026-3.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-a22b5513-515e-4b68-b2f7-bdfa380109f4\" href=\"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/FMB_Locandina_30set2026-3.pdf\">FMB_Locandina_30set2026-3<\/a><a href=\"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/FMB_Locandina_30set2026-3.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-a22b5513-515e-4b68-b2f7-bdfa380109f4\">Download<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seminario online e in presenza organizzato dalla Fondazione Marco Biagi, 30 settembre 2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3393,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[3,19],"tags":[],"class_list":["post-3388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politiche-e-relazioni-industriali","category-seminari-e-convegni","sticky"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ireser.it\/it_it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Seminario online e in presenza organizzato dalla Fondazione Marco Biagi, 30 settembre 2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ireser.it\/it_it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"IRES Emilia Romagna\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-28T10:21:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-28T11:57:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"RedazioneIRES\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"RedazioneIRES\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"RedazioneIRES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/91466c445a9da7a361c420eedbe6c8e2\"},\"headline\":\"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva\",\"datePublished\":\"2026-09-28T10:21:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-28T11:57:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/\"},\"wordCount\":197,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Progetto-senza-titolo-2.png\",\"articleSection\":[\"Relazioni industriali\",\"Seminari e Convegni\"],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/\",\"name\":\"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Progetto-senza-titolo-2.png\",\"datePublished\":\"2026-09-28T10:21:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-28T11:57:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Progetto-senza-titolo-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Progetto-senza-titolo-2.png\",\"width\":2000,\"height\":1000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/\",\"name\":\"IRES Emilia Romagna\",\"description\":\"Istituto Ricerche Economiche Sociali\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#organization\",\"name\":\"IRES Emilia Romagna\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/logo-ires.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/logo-ires.png\",\"width\":631,\"height\":233,\"caption\":\"IRES Emilia Romagna\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/91466c445a9da7a361c420eedbe6c8e2\",\"name\":\"RedazioneIRES\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"RedazioneIRES\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ireser.it\\\/it_it\\\/author\\\/redazioneires\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna","og_description":"Seminario online e in presenza organizzato dalla Fondazione Marco Biagi, 30 settembre 2026","og_url":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/","og_site_name":"IRES Emilia Romagna","article_published_time":"2026-09-28T10:21:47+00:00","article_modified_time":"2026-09-28T11:57:14+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1000,"url":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png","type":"image\/png"}],"author":"RedazioneIRES","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"RedazioneIRES","Tempo di lettura stimato":"2 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/"},"author":{"name":"RedazioneIRES","@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#\/schema\/person\/91466c445a9da7a361c420eedbe6c8e2"},"headline":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva","datePublished":"2026-09-28T10:21:47+00:00","dateModified":"2026-09-28T11:57:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/"},"wordCount":197,"publisher":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png","articleSection":["Relazioni industriali","Seminari e Convegni"],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/","url":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/","name":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva - IRES Emilia Romagna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png","datePublished":"2026-09-28T10:21:47+00:00","dateModified":"2026-09-28T11:57:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#primaryimage","url":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png","contentUrl":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Progetto-senza-titolo-2.png","width":2000,"height":1000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ireser.it\/la-partecipazione-dei-lavoratori-tra-legge-e-contrattazione-collettiva\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"La partecipazione dei lavoratori tra legge e contrattazione collettiva"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#website","url":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/","name":"IRES Emilia Romagna","description":"Istituto Ricerche Economiche Sociali","publisher":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#organization","name":"IRES Emilia Romagna","url":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/logo-ires.png","contentUrl":"https:\/\/ireser.it\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/logo-ires.png","width":631,"height":233,"caption":"IRES Emilia Romagna"},"image":{"@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/#\/schema\/person\/91466c445a9da7a361c420eedbe6c8e2","name":"RedazioneIRES","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f02f07516fd1f7cebeab7e7b29fa808d79a8702d85f1e9729757e975f3c65db0?s=96&d=mm&r=g","caption":"RedazioneIRES"},"url":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/author\/redazioneires\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3391,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3388\/revisions\/3391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ireser.it\/it_it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}